Naar het fotoboek

Openbare basisschool Lonneker: van Markeschool tot Daltonschool

Markescholen

Over de eerste school die in Lonneker is opgericht is niet zo veel bekend. Waarschijnlijk dateert deze uit 1750. Het was in elk geval een zogenaamde “markeschool”, waarvan er op het grondgebied van Lonneker toen negen waren. Dat gebied strekte zich in die tijd helemaal uit tot Boekelo en Twekkelo en bestond uit vijf Marken en enkele buurtschappen. Tegenwoordig zouden de gebouwtjes die dienst deden als school die naam haast niet meer verdienen. Ze bestonden uit één enkel lokaal, zonder verwarming. En als er al een mogelijkheid was voor een soort open vuur in het midden van het lokaal, moesten de kinderen zelf de brandstof ervoor meebrengen. Aan drie wanden stonden banken zonder rugleuning. Tafels waren er niet. De kinderen hadden een lei (de “schoolbret”) op hun knieën, waarop ze schreven. Aan de vierde wand zat de schoolmeester. Deze werd gekozen door de erfgenamen van de marken en was meestal een boerenzoon voor wie het lesgeven een bijbaan was. Heel erg veel hoefde hij daarvoor niet te kunnen. Lezen uit de Statenbijbel en zijn naam schrijven was al voldoende om geschikt te worden bevonden voor het lesgeven in het lezen, spellen, schrijven en zingen. De kinderen hadden slechts les van Sint Maarten (11 november) tot Pasen. Buiten die periode werden de kinderen geacht hun ouders te helpen bij het werk thuis en had ook de schoolmeester genoeg ander werk te doen op de boerderij.

Kwaliteitseisen

In die beginperiode werd geen enkel toezicht gehouden op de kwaliteit van het onderwijs, maar in het begin van de negentiende eeuw werden de eisen die onder meer aan het schoolmeesterschap werden gesteld wel wat strenger. Een schoolmeester moest toen minimaal goed kunnen lezen, schrijven en rekenen. Bovendien werd gekeken of hij een behoorlijke aanleg tot het geven van onderwijs had.

Het ontstaan van gemeenten in 1811 was er de oorzaak van dat Markescholen in de loop van de jaren werden vervangen door Gemeentescholen. Veel belangrijke zaken werden geregeld in de Wet op het Lager Onderwijs uit 1857. Zo valt te noemen de toegankelijkheid van het openbaar onderwijs, de godsdiensteerbiediging en het toezicht door de overheid op de kwaliteit van het onderwijs en de bekwaamheid van de leerkrachten.

Schoolgebouwen

Terug naar de Markeschool in Lonneker. In 1807 werd de eerste officieel aangestelde schoolmeester benoemd: Jacobus van der Mey. Jammer genoeg trof een grote storm in 1839 de school, waarbij een niet te herstellen schade ontstond. Er moest dus herbouwd worden. Na veel gedoe over de plaatst ervan, werd pas in 1843 de nieuwe school geopend. Wederom een school met één lokaal en gelegen aan de Dorpsstraat, toen nog Schoolweg genoemd. In 1860 ontstond er behoefte aan twee lokalen. Daartoe werd eenvoudig een tussenwand met een verbindingsdeur geplaatst.

Toen Enschede en Lonneker op 1 mei 1934 officieel samen werden gevoegd, ging de school over naar de gemeente Enschede. In 1940 kreeg de school formeel pas de naam Lonnekerschool.

Oorlog

De oorlog ging uiteraard niet ongemerkt voorbij in Lonneker. In 1941 nam de Duitse weermacht bezit van de school. Er werd vanaf toen les gegeven in de kapel “Uit Liefde”, van de Vereniging voor Evangelisatie te Dorp Lonneker. Vanwege het feit dat er zondags gewoon een kerkdienst was, werden alle schoolmeubelen elke zaterdag uit de kapel verwijderd en ‘s maandags weer teruggezet. Gelukkig werd in de loop van 1941 het schoolgebouw weer vrijgegeven.

Dreigende opheffing

In 1974 dreigde er een einde te komen aan de lange geschiedenis van de Lonnekerschool. Er waren namelijk minder dan 125 leerlingen ingeschreven; het wettelijke minimum aantal leerlingen op een school. Een groot aantal kinderen zou bij opheffing van de school echter meer dan vier kilometer moeten afleggen naar de dichtst bijzijnde school in de stad. Bovendien waren de schooltijden van de Lonnekerschool aangepast aan de plattelandssituatie. En dus nam de gemeenteraad een wijs besluit: de school mocht blijven bestaan!

Huidige school

In 1978 werd besloten dat er een nieuw schoolgebouw moest komen. Ook nu werd wederom een geschikt stuk grond gevonden aan de Dorpsstraat voor een vierklassige school. Na de verbouwingen in 2002 en 2005 heeft de school zes klaslokalen en een speellokaal.
Het huidige leerlingenaantal bedraagt 157.

Van “normale” school naar Daltonschool

In 1991 is de school langzaam begonnen met het geven van onderwijs volgens de drie Daltonprincipes. Deze zijn kort gezegd: zelfstandigheid van de leerling, samenwerking tussen de leerlingen en vrijheid in gebondenheid (nu: verantwoordelijkheid). Doordat hierdoor meer ruimte ontstaat voor persoonlijke aandacht, kan de leerkracht beter inspelen op de verschillen tussen de kinderen. Eerst werd het “stappenplan” van De Nederlandse Dalton Vereniging (NDV) doorlopen. Daarin leert een school de Daltonbeginselen kennen. De leerkrachten moesten speciale cursussen volgen. Ook is het schoolwerkplan omgezet. In 1995 heeft de NDV aan onze school officieel het predikaat “Daltonschool” gegeven en in 2002 en in 2007 verlengd. In mei 2012 hebben we de laatste Daltonvisitatie gehad en daarbij is unaniem vastgesteld dat onderwijs wordt gegeven volgens de Daltonbeginselen. Onze licentie is met vijf jaar verlengd.